طراحی وب سایت

ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات، محمد مهدی مولایی - مخاطبان رسانه های جمعی مانند تلویزیون، رادیو، مطبوعات و غیره سال ها توده های یکسان تصور می شدند که در مقابل پیام های رسانه ای نقش دریافت کنندگان منفعل را دارند. تنها یک نوع مخاطب وجود داشت، رسانه ها قرار بود پیام ها را ارسال کنند و مخاطبان این پیام ها را به یک شکل دریافت کنند. سال ها طول کشید و در نتیجه تحقیقات و پژوهش های بسیاری که در علوم ارتباطات دنبال شد اندیشمندان این حوزه بدین نتیجه رسیدند که مخاطبان رسانه ها در مقابل پیام ها دریافت یکسانی ندارند و این گونه بود که از تقسیم بندی مخاطبان به فعال و غیرفعال سخن به میان آمد. اما هر دو گونه ی این مخاطبان فعال و غیرفعال همچنان تنها دریافت کننده پیام بودند و فعالیت آنها در نوع دریافت و برداشت از رسانه ها تعریف می شد. تولد فضای مجازی عرصه ی جدیدی برای فعالیت مخاطبان رسانه ای ایجاد کرد. در رسانه ی جدید اینترنت حالا مخاطبان تنها دریافت کننده نبودند و قدرت تولید و ارسال پیام پیدا کردند تا عنوان جدید «کاربر» برای آنها در نظر گرفته شود. با رشد و گسترش امکانات فضای مجازی چند سالی است که به مجموعه وب سایت ها و ابزارهای اینترنتی که برمبنای فعالیت تعاملی کاربران بنا شده اند عنوان «رسانه های اجتماعی» داده شده است. در رسانه های اجتماعی کاربران همزمان تولیدکننده و مصرف کننده ی پیام ها هستند. بر این اساس دیگر نمی توان از عبارات و اصطلاحات مربوط به رسانه های جمعی برای توصیف مخاطبان این رسانه های جدید استفاده کرد. در رسانه های اجتماعی ما با انواع مختلفی از مخاطبان یا به عبارت بهتر کاربران مواجه هستیم که بر حسب سطح و نوع فعالیت شان دسته بندی شده اند. از جمله دسته بندی های ارائه شده از انواع کاربران رسانه های اجتماعی، نردبان پیشنهادی گروه تحقیقاتی فورستر (forrester research inc) است. در این مدل کاربران اینترنتی در نردبانی با شش پله دسته بندی شده اند که بر اساس سطح فعالیت در رسانه های اجتماعی به دنبال یکدیگر قرار می گیرند. این شش پله از بالاترین سطح به ترتیب عبارتند از: تولیدکنندگان (creators)، منتقدان (critics)، گردآورندگان (collectors)، پیوستگان (joiners)، تماشاگران (spectators) و غیرفعالان (inactives). این تقسیم بندی برحسب سطح مشارکت کاربران اینترنتی در انواع مختلف رسانه های اجتماعی از قبیل وبلاگ ها، میکروبلاگ ها، پادکست ها، ویکی ها، شبکه های اجتماعی، فروم ها و غیره انجام شده است. آمارها در مورد تعداد کاربران هر سطح مربوط به کاربران اینترنتی امریکاست که اطلاعات بیشتری درباره فعالیت های آنها در دسترس پژوهشگران قرار دارد. هرچند نتیجه مطالعه ی فعالیت کاربران در آسیا و اروپا نیز به مدل مشابهی می انجامد و حتی آمارها نشان داده سطح مشارکت کاربران برخی کشورهای آسیایی در رسانه های اجتماعی از کاربران امریکایی بیشتر است. جزئیات مربوط به نوع فعالیت شش نوع کاربران رسانه های اجتماعی به شرح زیر است: تولیدکنندگان «تولیدکنندگان» اولین سطح کاربران رسانه های اجتماعی هستند که در بالاترین پله ی نردبان ایستاده اند. این گروه، کاربرانی هستند که اغلب وبلاگ ها و صفحات اینترنتی شخصی دارند. آنها مقالات و یادداشت هایی برای محیط وب می نویسند و در وبلاگ های خودشان یا دیگر سایت ها منتشر می کنند. آپلود ویدئوهای شخصی، صدا و موسیقی تولیدی و عکس از جمله دیگر فعالیت های این دسته کاربران است. آنها تولیدکنندگان محتوای رسانه های شهروندی هستند و روزنامه نگاری شهروندی را رونق می بخشند. در امریکا تعداد این دسته از کابران در سه سال گذشته روبه رشد بوده است. در سال 2007 نسبت آنها 18 درصد، در سال 2008 نسبت آنها 21 درصد و در سال 2009 نسبت آنها 24 درصد بود. منتقدان دومین دسته ی کاربران با عنوان «منتقدان» نام گذاری شده اند و در پله ی دوم پلکان کاربران رسانه های اجتماعی قرار گرفته اند. این کاربران تولیدکننده ی محتوای شخصی و دسته اول نیستند اما درباره ی محتوای تولید شده توسط گروه اول اظهارنظر و آنرا نقد می کنند. رای دادن و ارزیابی سرویس ها و محصولات، کامنت گذاشتن در وبلاگ دیگران، مشارکت در فروم های آنلاین و مشارکت در ویکی ها و ویرایش مقالات از جمله فعالیت های این گروه است. درصد این گروه کاربران در سال 2009 نسبت به سال 2008 تغییری نداشته است. نسبت آنها در سال 2007 برابر با 25 درصد، در سال 2008 برابر با 37 درصد و در سال 2009 نیز 37 درصد بوده است. گردآورندگان دسته ی سوم کاربران رسانه های اجتماعی را «گردآورندگان» نام گذاری کرده اند. این کاربران در پله ی سوم و پایین تر از تولیدکنندگان و منتقدان قرار دارند و فعالیت شان در سطح گردآوری و مرور محتوای کاربران رده ی بالاتر محدود می شود. از جمله فعالیت های این گروه می توان استفاده از خروجی های آر.اس.اس در نرم افزارها و ابزارهای فیدخوانی، رای دادن به محتواهای وب سایت های آنلاین و افزودن برچسب به صفحات و تصاویر دیگر کاربران نام برد. تعداد این کاربران نیز در سه سال اخیر رو به رشد بوده است. این گروه در سال 2007 نسبت 12 درصد، در سال 2008 نسبت 19 درصد و در سال 2009 نسبت 21 درصد داشته اند. پیوستگان چهارمین گروه از کاربران رسانه های اجتماعی را «جوینرز» نام گذاری کرده اند که می توان ترجمه ی «پیوستگان» را برای آن ها در نظر گرفت. در پله ی چهارم نردبان رسانه های اجتماعی فعالیت کاربران به کارهایی از قبیل مراجعه به سایت های شبکه ی اجتماعی و داشتن پروفایل در شبکه های اجتماعی محدود می شود. کاربران این گروه استفاده شان از رسانه های اجتماعی به حضور و فعالیت در شبکه های اجتماعی از قبیل فیس بوک، مای اسپیس، لینکدین و غیره خلاصه می شود. این کاربران در مدت کوتاه دو سال رشدی جهشی داشته اند و تعداد آنها دو برابر شده است. در سال 2007 نسبت 25 درصد، در سال 2008 نسبت 35 درصد و در سال 2009 نسبت 51 درصد رقم این گروه از کاربران است. این صعود را به گسترش استفاده از فیس بوک نسبت می دهند. تماشاگران بیشترین تعداد کاربران رسانه های اجتماعی در دسته ی پنجم قرار می گیرند. این دسته که به «تماشاگران» معروف هستند کاربران بدون تولید فضای مجازی محسوب می شوند. آنها به فعالیت هایی از قبیل خواندن وبلاگ ها، گوش کردن به پادکست ها، مشاهده ی ویدئوهای دیگران، خواندن فروم های آنلاین و خواندن ارزیابی های دیگر کاربران مشغول هستند ولی در فعالیت های آنلاین شان اثری از خود به جا نمی گذارند. در سال 2007 نسبت این دسته کاربران 48 درصد، در سال 2008 نسبت آنها 69 درصد و در سال 2009 نسبت آنها 73 درصد بوده است. غیرفعالان اگر پنج دسته ی قبلی هرکدام به نحوی از رسانه های اجتماعی استفاده می کنند و هر یک به سهم خود از نردبان این رسانه ها بالا رفته اند، در دسته ی ششم کاربران اینترنتی قرار می گیرند که در فضای مجازی رسانه های اجتماعی را به کار نمی گیرند. هرچند در سال های اخیر رسانه های اجتماعی آن چنان در اینترنت گسترش یافته اند که کاربران حتی اگر تمایلی به استفاده از آنها نداشته باشند ناخواسته با آنها مواجه می شوند. به همین دلیل است که هر سال از تعداد این گروه از کاربران کاسته می شود. گروه «غیرفعالان» در سال 2007 نسبت 44 درصد، در سال 2008 نسبت 25 درصد و در سال 2009 نسبت 18 درصد داشته اند.

منبع : مدیا نیوز  تاریخ : 10   فروردین   1389  شاخه : اینترنت